Sa mga nakaraang artikulo tungkol sa onomatopeya, natutuhan natin ang:
Bahagi ①: mga salitang nagpapakita ng masaya at nakatutuwang damdamin, tulad ng 「ワクワク」 at 「ドキドキ」
Bahagi ②: mga salitang nagpapakita ng tunog na talagang naririnig, tulad ng 「ザーザー」 at 「ドンドン」
Bahagi ③: mga salitang nagpapakita ng pakiramdam kapag hinawakan ang isang bagay, tulad ng 「フワフワ」 at 「ツルツル」
Bahagi ④: mga salitang nagpapakita ng galaw at paraan ng paglakad ng tao, tulad ng 「テクテク」 at 「ピョンピョン」
Bahagi ⑤: mga salitang nagpapakita ng paraan ng pagkain at tekstura, tulad ng 「パクパク」 at 「モグモグ」
Ngayon, palalawakin pa natin ang mga salitang tungkol sa 「気持ち」（damdamin）na natutuhan sa Bahagi ①.
Ito ay mga salitang ginagawang wika ang iba't ibang kalagayan ng puso, tulad ng galit, hindi mapakali, nakahinga nang maluwag, at nabigo.
naiinis o iritado bilang 「イライラ」
hindi mapakali bilang 「ソワソワ」
masayang nakangiti bilang 「ニコニコ」
Napakagamit ng onomatopeya ng damdamin para maikling maipahayag ang nasa loob ng puso mo o ng kausap mo. Madalas itong lumitaw sa usapan, panlipunang midya, 「まんが（まんが） [maŋɡa]」（komiks na Hapones）, at drama. Kapag natutuhan mo ang mga ito ngayon, mas magiging natural ang pagpapahayag mo ng damdamin.
Ngayon, pipili tayo ng walong onomatopeya para sa damdamin at kalagayan ng puso, at pag-aaralan kung anong damdamin ang ipinapakita at paano ito ginagamit, kasama ang mga halimbawa.
May dalawang uri ang onomatopeya. Balikan muna natin ang mga natutuhan sa mga nakaraang artikulo.
Uri
Ipinapakita
Halimbawa
「擬音語（ぎおんご） [ɡʲio̞ɴɡo̞]」: mga salitang ginagawang wika ang tunog
Tunog na talagang naririnig
「ザーザー（雨の音）」 (tunog ng malakas na ulan), 「ドンドン（たたく音）」 (tunog ng pagkatok o pagpalo)
「擬態語（ぎたいご） [ɡʲitaiɡo̞]」: mga salitang ginagawang wika ang kalagayan
Kalagayan at damdamin, kahit walang tunog
「イライラ（おこる様子）」 (kalagayan ng pagkagalit), 「ニコニコ（笑う様子）」 (kalagayan ng pagngiti)
Halos lahat ng onomatopeya ng damdamin ay 「擬態語」.
Ang 「イライラ」 at 「ソワソワ」 ay kalagayan sa loob ng puso → walang tunog na naririnig → 「擬態語」
Hindi nakikita ang galaw ng puso, ngunit ginagawa itong salita na parang tunog ang kalagayan
Kapag iniisip mo kung may tunog bang naririnig o damdamin at kalagayan ba ang ipinapakita, mas madaling matandaan ang kahulugan. Maaari mong isipin na lahat ng onomatopeya ng damdamin dito ay nagpapakita ng kalagayan ng puso.
Tingnan muna natin ang listahan. Ang unang kalahati ay tungkol sa "hindi gaanong magandang damdamin", at ang ikalawang kalahati ay tungkol sa "magandang damdamin at ginhawa ng loob".
Salita
Pangkat
Sa maikling sabi
「イライラ」
hindi magandang damdamin
galit o iritado
「ソワソワ」
hindi mapakali
may iniisip kaya hindi mapakali
「ハラハラ」
pag-aalala
nag-aalala at hindi mapalagay
「クヨクヨ」
negatibong pag-iisip
paulit-ulit na iniisip at ikinababahala ang isang bagay
「ガッカリ」
pagkabigo
bumababa ang loob dahil hindi nangyari ang inaasahan
Kahulugan: Damdaming nagagalit o naiirita dahil hindi nangyayari ang gusto mo. Parang tumatalas ang loob at hindi ka mapakali.
Ginagamit ito kapag pinaghintay ka, kapag hindi maayos ang nangyayari, o kapag maingay.
Mga halimbawa:
「電車がなかなか来なくて、イライラする。」 (Naiirita ako dahil hindi dumarating ang tren.)
「パソコンがおそくて、イライラしてきた。」 (Nagsimula akong mainis dahil mabagal ang kompyuter.)
「イライラしているときは、少し休もう。」 (Kapag naiirita ka, magpahinga muna nang kaunti.)
Pahiwatig sa paggamit: Ang 「イライラ」 ay hindi magandang damdamin. Madalas itong gamitin sa anyong 「イライラする」 at 「イライラした」. Kapag sinabi sa isang tao ang 「イライラしないで」 (huwag kang mainis), nagiging salita ito ng mahinahong pagpapalakas ng loob.
Kahulugan: Kalagayang hindi mapakali ang puso dahil may iniisip o inaabangan. Damdamin itong parang hindi kayang manatiling tahimik.
Ginagamit ito bago ang mahalagang pangyayari, habang naghihintay ng magandang bagay, o kapag may inaalala.
Mga halimbawa:
「試験の前で、朝からソワソワしている。」 (Hindi ako mapakali mula umaga dahil malapit na ang pagsusulit.)
「旅行が楽しみで、ソワソワする。」 (Hindi ako mapakali dahil sabik ako sa biyahe.)
「大事な電話を待っていて、ソワソワした。」 (Hindi ako mapakali habang naghihintay ng mahalagang tawag.)
Pagkakaiba sa 「イライラ」: Ang 「イライラ」 ay damdaming galit o iritado, samantalang ang 「ソワソワ」 ay damdaming hindi mapakali. Maaaring gamitin ang 「ソワソワ」 para sa magandang bagay (inaabangan) at masamang bagay (inaalala).
Kahulugan: Kalagayang nag-aalala at hindi mapalagay dahil baka may masamang mangyari. Madalas itong nagpapakita ng damdamin ng taong nanonood.
Ginagamit ito habang nanonood ng larong pampalakasan, delikadong tagpo, o eksena sa drama.
Mga halimbawa:
「試合の最後まで、ハラハラして見ていた。」 (Nag-aalala akong nanood hanggang sa dulo ng laro.)
「子どもが高い所にのぼって、ハラハラした。」 (Nag-alala ako nang umakyat ang bata sa mataas na lugar.)
「ハラハラするえいがを見た。」 (Nanood ako ng pelikulang nakakakaba sa pag-aalala.)
Pahiwatig sa paggamit: Madalas gamitin ang 「ハラハラ」 kapag nag-aalala ka habang pinapanood ang tao o sitwasyon, kaysa kapag tungkol ito sa sarili mo. Kung ang 「ドキドキ」 ay tunog ng sariling tibok ng puso, ang 「ハラハラ」 ay damdaming nag-aalala habang nagmamasid.
Kahulugan: Kalagayang matagal na iniisip at pinoproblema ang bagay na tapos na. Negatibong damdamin ito kung saan paulit-ulit mong binabalikan kahit maliit na bagay.
Ginagamit ito pagkatapos magkamali o pagkatapos may mangyaring hindi maganda.
Mga halimbawa:
「しっぱいしても、クヨクヨしないでね。」 (Kahit magkamali ka, huwag mo nang masyadong dibdibin.)
「終わったことをクヨクヨ考えても仕方ない。」 (Walang magagawa kung paulit-ulit mong iisipin ang tapos na.)
「クヨクヨせずに、次がんばろう。」 (Huwag na nating dibdibin; bumawi tayo sa susunod.)
Paalaala: Ang 「クヨクヨ」 ay nagpapakita ng hindi magandang damdamin. Madalas gamitin ang 「クヨクヨしないで」 bilang banayad na salita ng pagpapalakas ng loob kapag gusto mong sumigla ulit ang isang tao.
Kahulugan: Kalagayang bumababa ang loob dahil hindi naging maayos ang inaasahan. Para itong pagkadismaya na nawawalan ka ng sigla.
Ginagamit ito kapag nakansela ang bagay na inaabangan o kapag hindi nangyari ang inakala mo.
Mga halimbawa:
「雨で遠足が中止になって、ガッカリした。」 (Nadismaya ako dahil nakansela ang lakbay-aral dahil sa ulan.)
「結果を見て、ガッカリした。」 (Nadismaya ako nang makita ko ang resulta.)
「ガッカリしないで、また挑戦しよう。」 (Huwag kang masyadong madismaya; subukan natin ulit.)
Pahiwatig sa paggamit: Ginagamit ang 「ガッカリ」 sa anyong 「ガッカリする」 at 「ガッカリした」. Madalas din itong isulat sa hiragana bilang 「がっかり」. Salita ito na may larawan ng damdaming "bumababa".
Kahulugan: Kalagayang masaya at mabait na nakangiti. Hindi kailangang may boses; ipinapakita ang ngiti sa mukha.
Ginagamit ito kapag masaya, natutuwa, o magaan ang loob.
Mga halimbawa:
「プレゼントをもらって、ニコニコしている。」 (Masayang nakangiti siya dahil nakatanggap ng regalo.)
「赤ちゃんがニコニコ笑った。」 (Masayang ngumiti ang sanggol.)
「先生はいつもニコニコしている。」 (Laging nakangiti nang masaya ang guro.)
Pagkakaiba ng 「ニコニコ」 at 「ニヤニヤ」: Ang 「ニコニコ」 ay maliwanag at magandang ngiti. Ang kaparehong anyong 「ニヤニヤ」 ay ginagamit kapag nakangiting may tinatago, at minsan ay may hindi magandang impresyon. Para sa magandang ngiti, gamitin ang 「ニコニコ」.
Kahulugan: Kalagayang gumagaan at sumasaya ang puso dahil may masaya o nakatutuwang bagay na paparating. Maliwanag at magaan ang pakiramdam.
Ginagamit ito kapag may masayang plano o may magandang bagay na hinihintay.
Mga halimbawa:
「明日から旅行なので、ウキウキする。」 (Sabik ako dahil biyahe na mula bukas.)
「新しいくつを買って、ウキウキした気分だ。」 (Masaya at magaan ang pakiramdam ko dahil bumili ako ng bagong sapatos.)
「休みの前は、なんだかウキウキする。」 (Bago ang araw ng pahinga, parang masaya ang loob ko.)
Pagkakaiba sa 「ソワソワ」: Pareho silang damdamin habang naghihintay ng "mangyayari pa lang", ngunit ang 「ウキウキ」 ay masaya at positibo, samantalang ang 「ソワソワ」 ay hindi mapakali. Ginagamit lang ang 「ウキウキ」 para sa magandang damdamin.
Kahulugan: Kalagayang nawawala ang pag-aalala o tensyon at nakahihinga nang maluwag. Madalas itong gamitin sa anyong 「ホッとする」.
Ginagamit ito kapag natapos nang maayos ang problema o nawala ang inaalala mo.
Mga halimbawa:
「試験が終わって、ホッとした。」 (Nakahinga ako nang maluwag nang matapos ang pagsusulit.)
「子どもがぶじに帰ってきて、ホッとした。」 (Nakahinga ako nang maluwag nang ligtas na nakauwi ang bata.)
「いい知らせを聞いて、ホッとする。」 (Nakahihinga ako nang maluwag kapag nakarinig ng magandang balita.)
Pahiwatig sa paggamit: Ang 「ホッと」 ay mula sa 「ほっ」, tunog o pakiramdam ng pagbuga ng hanging matagal na pinipigil. Madalas ding gamitin ang pahayag na 「ホッと一息（ひといき）つく」 (huminga nang maluwag sandali). Napakagamit nitong salita para ipahayag ang panatag na damdamin.
Napakagamit ng onomatopeya ng damdamin para maikling maipahayag ang nasa loob ng puso. Kahit walang mahabang paliwanag, mabilis na naipaparating ang damdamin.
「試験が終わって、ホッとしたよ。」 (Nakahinga ako nang maluwag nang matapos ang pagsusulit.)
「旅行が楽しみで、ウキウキしてる。」 (Sabik ako dahil inaabangan ko ang biyahe.)
「待たされて、ちょっとイライラしちゃった。」 (Medyo nainis ako dahil pinaghintay ako.)
Mas malinaw nitong naipapakita kung anong uri ng damdamin kaysa simpleng pagsasabing "masaya" o "ayaw ko". Madalas itong gamitin sa usapan ng pamilya at kaibigan.
Madalas ding gamitin ang onomatopeya ng damdamin sa mga paskil sa panlipunang midya at 「まんが」. Dahil naipapahayag ng maikling salita ang damdamin, mas madaling maisip ng mambabasa ang kalagayan.
「明日からきゅうか！ ウキウキ。」 (Bakasyon na mula bukas! Sabik na sabik.)
「結果発表までソワソワする…。」 (Hindi ako mapakali hanggang sa paglalabas ng resulta...)
「ぶじ終わってホッと。」 (Nakahinga nang maluwag dahil natapos nang maayos.)
Sa 「まんが」, madalas ding isulat sa tabi ng tauhan ang 「イライラ」 o 「ニコニコ」 para ipakita ang damdamin. Kapag alam mo ang onomatopeya ng damdamin, mas magiging masaya ang pagbabasa ng 「まんが」 at panonood ng drama.
Mas madaling tandaan ang onomatopeya na nagpapakita ng damdamin at kalagayan ng puso kapag pinangkat ayon sa uri ng damdamin:
hindi magandang damdamin: 「イライラ」 (galit), 「クヨクヨ」 (nag-aalala), 「ガッカリ」 (pagkabigo)
hindi mapakali at nag-aalala: 「ソワソワ」 (hindi mapakali), 「ハラハラ」 (nag-aalala)
magandang damdamin at ginhawa ng loob: 「ニコニコ」 (ngiti), 「ウキウキ」 (gumagaan ang puso), 「ホッと」 (panatag)
Apat ang mahahalagang punto:
Halos lahat ng onomatopeya ng damdamin ay 「擬態語」 (walang tunog na naririnig)
Marami ang may anyong inuulit nang dalawang beses ang parehong tunog
Maaaring ilagay sa pangungusap gamit ang 「〜する」、「〜している」、at 「〜した」
Naipapahayag nito hindi lamang ang kalagayan, kundi pati ang damdamin sa loob ng puso
Kapag kaya mo nang gamitin ang onomatopeya ng damdamin, magagawa mong ipahayag nang mas buhay ang sarili mong puso at ang damdamin ng kausap sa wikang Hapones. Mula sa walong salita ngayon, subukan munang gamitin sa susunod na usapan ang mga madalas gamitin, tulad ng 「イライラ」、「ニコニコ」、at 「ホッと」.
Sa susunod（Onomatopeyang Hapones ⑦）, tatalakayin natin ang onomatopeyang nagpapakita ng kalagayan o anyo ng mga bagay.
Titingnan natin ang mga pahayag tulad ng 「ピカピカ（光っている）」 (kumikinang), 「ボロボロ（古くていたんでいる）」 (luma at sira-sira), at 「ぐちゃぐちゃ（みだれている）」 (magulo),
at pag-aaralan ang mga pahayag na ginagawang wika ang kalagayan ng mga bagay sa paligid.
Abangan ito.
